تبلیغات
پایگاه اطلاع رسانی کربلایی حیدر عیسایی - تولی و تبری
پایگاه اطلاع رسانی کربلایی حیدر عیسایی
نه شرقی نه غربی حكومت علوی

تولی و تبری

احکام تکلیفی دین اسلام در قالب "علم فقه" ارائه شده و بعنوان فروع دین معرفی شده است. البته آنچه در این بحث مطرح می شود کلیات احکام است و نه مسـائل احکام. فروع دین ده قسم است: صلاة (نماز)، صوم (روزه)، خمس، زکات، حج، جهاد، امر به معروف، نهی از منکر، تولی، تبری. چون این ده فرع در حوزه عقل عملی است پس باید به مرحله عمل برسد. یعنی قبول داشتن آن بتنهایی کفایت نمی کند. مثلا اگر کسی بگوید من قبول دارم که در شبانه روز باید 17 رکعت نماز خواند. این کفایت نمی کند بلکه باید 17 رکعت نماز در شبانه روز بخواند. یا اینکه شخصی بگوید من قبول دارم که در ماه رمضان باید از طلوع فجر تا اذان مغرب امساک کرد. این کافی نیست، باید روزه بگیرد.
دو مورد از فروع دین، تولّی و تبرّی است. یعنی "مودت و اظهار دوستی با اهل بیت عصمت و برائت و ابزار نفرت از دشمنان آنان. این دو امر نیاز به اظهار عملی دارد. صرف قبول داشتن آن کفایت نمی کند. زیرا فروع دین از احکام است و احکام در حوزه عقل عملی قرار دارد و باید انجام شود.

تولی و تبری در قرآن

تولّی یعنی دوست داشتن و ابراز آن و تبرّی یعنی نفرت داشتن و اظهار آن. ما با مراجعه به قرآن، می خواهیم بدانیم باید چه کسانی را دوست داشت و چه کسانی را باید دشمن دانست؟
قرآن در این باب خطاب به پیامبر اکرم می فرماید: « قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبى‏ »  علماء امامیه (شیعه) و علماء اهل تسنن در کتب معتبر خود از وجود مبارک پیامبر اکرم نقل کرده اند که منظور از ذوی القربی، حضرت امیر المؤمنین علی (ع)، حضرت فاطمه زهرا (س) و فرزندان معصوم آن دو بزرگوار هستند. به استناد این آیه قرآن، باید آنان را دوست داشت. تولّی، دوستی اهل بیت (ع) است که به عنوان اجر و مزد رسالت رسول اکرم (ص) بیان شده است و چون تولّی از فروع دین است باید اظهار شود.

متن کامل را در ادامه مطلب بخوانید


اما در خصوص تبرّی خداوند متعال در سوره ی توبه می فرماید: « بَراءَةٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ ... »  این برائت و بیزاری از جانب خدا و رسول اوست که از دشمنان دین دارند. یا در جای دیگری فرموده است: « أَلا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمینَ »  . پس این برائت ریشه در قرآن دارد. ملاک و معیار تبرّی از دشمنان خدا و رسول او، آیه ای است که در ضمن آن خداوند متعال در سوره ی مبارکه احزاب آیه 57 چنین می فرماید: « إِنَّ الَّذینَ یُؤْذُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فِی الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ وَ أَعَدَّ لَهُمْ عَذاباً مُهیناً » هرکس که خدا و رسولش را اذیت کند، خداوند او را در دنیا و آخرت لعن می کند و در آخرت برایش عذابی خوار کننده قرار خواهد داد. در احادیث گرانقدر از پیامبر اکرم مکرر نقل شده که آزار و اذیت اهل بیت را مساوی با آزار و اذیت خود می دانند. به مستند این احادیث - که یک نمونه آن را در ادامه ذکر خواهم کرد - لعنت ابدی خداوند بر دشمنان اهل بیت جاری خواهد بود. پس تبرّی ریشه در قرآن دارد و لعن کردن دشمنان خدا و رسول خدا و اهل بیت ایشان، امری مستد به آیات قرآن است که هیچ شک و شبهه ای در آن نیست.

ثمره تولی و تبری

روایات در خصوص تولّی و تبرّی به حد استفاضه رسیده است. یعنی از خبر واحد بیشتر است و به حد شهرت روایی یا استفاضه رسیده است.
در حدیثی از پیامبر اکرم (ص) نقل شده که حضرت فرمودند: « مَن أحَبََّ هؤلاءِ فَقَد أَحَبَّنی وَ مَنْ أَحَبَّنِی فَقَدْ أَحَبَّ اللَّهَ وَ مَنْ أَبْغَضَ هؤلاءِ فَقَدْ أَبْغَضَنِی وَ مَنْ أَبْغَضَنِی فَقَدْ أَبْغَضَ اللَّهَ، هرکس اینان را - حضرت امیر (ع) ، حضرت زهرا (س) و دو فرزند بزرگوارشان - را دوست داشته بدارد مرا دوست داشته و  هرکس مرا دوست بدارد خدا را دوست داشته است، و هرکس با اینان بغض و دشمنی داشته باشد با من بغض و دشمنی دارد و هرکس نسبت به من بغض داشته باشد با خداوند دشمنی دارد. »  این مضمون و مفهوم روایت متعددی است که در کتب معتبر شیعه و کتب مورد استناد اهل سنت نقل شده است. در حقیقت، این روایت ثمره ی تولّی اهل بیت (ع)، را دوستی با خدا و نتیجه تبرّی از دشمنان آنان را تبرّی از دشمنان خداوند بیان کرده است.
خداوند متعال در حدیث قدسی خطاب به حضرت موسی (ع) چنین می فرماید:
« هَلْ عَمِلْتَ لِی عَمَلًا قَطُّ قَالَ إِلَهِی صَلَّیْتُ لَكَ وَ صُمْتُ لَكَ وَ تَصَدَّقْتُ وَ ذَكَرْتُكَ كَثِیراً قَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى أَمَّا الصَّلَاةُ فَلَكَ بُرْهَانٌ وَ الصَّوْمُ جُنَّةٌ وَ الصَّدَقَةُ وَ الذّکرُ نُورٌ وَ ذِكْرُكَ لِی قُصُورٌ فَأَیَّ عَمَلٍ عَمِلْتَ لِی »
آیا تاکنون برای من کاری انجام داده ای؟ موسی عرض می کند: خدایا برایت نماز خوانده ام و روزه گرفته ام و در راه تو صدقه داده ام و ذکر تو را همواره و در همه جا داشته ام. خداوند تبارک و تعالی پاسخ می دهد: نماز خواندی تا نشانه ایمانت باشد، روزه گرفتی تا سپری در برابر آتش باشد، صدقه دادی تا در روز حشر سایبان تو باشد. ذکر من را گفتی تا مانند نور برای تو باشد تا بتوانی از پل صراط بگذری. اینها برای تو بود، پس چه عملی برای من انجام داده ای؟
موسی به خداوند عرض می کند: « قَالَ مُوسَى دُلَّنِی عَلَى الْعَمَلِ الَّذِی هُوَ لَكَ » خدایا مرا به عملی راهنمایی کن که وقتی آن را انجام دهم برای تو باشد و ثمره اش به تو برسد؟ خداوند به موسی فرمود: « قَالَ یَا مُوسَى هَلْ وَالَیْتَ لِی وَلِیّاً قَطُّ وَ هَلْ عَادَیْتَ لِی عَدُوّاً قَطُّ فَعَلِمَ مُوسَى أَنَّ أَفْضَلَ الْأَعْمَالِ الْحُبُّ فِی اللَّهِ وَ الْبُغْضُ فِی اللَّهِ »  ای موسی! آیا بخاطر من تا کنون کسی را دوست داشته ای؟ و آیا تا بحال تنها بخاطر من با کسی دشمنی کرده ای؟
موسی دانست که بهترین اعمالی که به خدا برمی گردد دوستی بخاطر خدا و دشمنی بخاطر خداست.
بنابراین

 نتیجه ی تولّی و تبرّی که قرآن ما را بدان راهنمایی می کند، تنها عملی است که برای خداست و خدا آن را دوست دارد.




برچسب ها: تولی و تبری، تولی، تبری، تولی و تبری 2، تولی و تبری 3،
نوشته شده در تاریخ جمعه 3 مرداد 1393 توسط حسین شرعیاتی

قالب وبلاگ

Online User